Unesco Natuurreservaat bedreigd door sloopschepen

Weer een dode op scheepswerf Alang

Persbericht - 9 april, 2003
9 april 2003 - Greenpeace verzet zich samen met een internationale coalitie tegen de plannen voor een scheepssloopwerf in het West-Afrikaanse Guinee-Bissau. Het eiland Bolama - een Unesco Biosfeer Reservaat - dreigt te veranderen in een vies en vervuild sloopstrand. Spaanse scheepvaartbedrijven presenteren de plannen als een milieuvriendelijke kans op ontwikkeling voor Guinee-Bissau. Zij tekenden een intentieovereenkomst met de regering voor de bouw van een sloopwerf én een belastingvrije zone.

Gevaarlijk afval

"Een sloopwerf vormt een ernstige bedreiging voor de inwoners en het milieu. Sloopschepen zitten vol gevaarlijke materialen en giftige stoffen. Gewonden en doden vallen door exploderende olieresten", zegt Marietta Harjono, Greenpeace-campaigner giftige stoffen. "Kijk naar de sloopstranden in India, Bangladesh en andere ontwikkelingslanden. De scheepvaartindustrie mag geen gevaarlijk afval naar ontwikkelingslanden sturen. En zeker niet naar zo'n kwetsbaar natuurgebied. Opvallend is dat dit project is gepland op het moment dat in IMO en Basel Convention internationale regelgeving voorbereidt over sloopschepen. Bolama bewijst opnieuw de noodzaak daarvan."

Zeekoeien

Bolama is een van de hoofdeilanden van de Bijagóseilanden. Op de eilandengroep zijn twee nationale parken. Zeekoeien, nijlpaarden, otters, zes soorten zeeschildpadden en twee soorten krokodillen leven hier. En talloze lokale vogelsoorten, naast 700.000 overwinterende trekvogels. Leo Stolk van Novib (Oxfam Nederland): "Guinee Bissau is het slachtoffer van manipulerende bedrijven. Een sloopwerf betekent vernietiging van dit natuurgebied. En zeker geen duurzame ontwikkeling. De inwoners kan het alleen maar schade berokkenen. Zij zijn immers afhankelijk van de visserij en dus de gezondheid van het zeeleven."

Basel Convention

Guinee-Bissau ondertekende nooit de Basel Convention. Daarom kozen de Spanjaarden waarschijnlijk voor dit West-Afrikaanse land. De Basel Convention verbíedt de export van gevaarlijk afval van rijke naar arme landen. Veel sloopschepen zitten vol giftige stoffen en gevaarlijke materialen. Ze mogen dus niet zomaar worden geëxporteerd.

Internationale Coalitie

In februari wezen ook pers, opinieleiders en vertegenwoordigers van overheid en bedrijfsleven in Guinee-Bissau de komst van de sloopwerf af. De Internationale coalitie van vrienden van Guinee-Bissau bestaat uit Greenpeace, Novib, ICCO, ACEP, WWF West African Marine Ecoregion (WAMER), Galician Federation of Environmental Organisations en The Portuguese Society for the Study of Birds - BirdLife. Ze roept de Spaanse bedrijven, de Spaanse overheid en Unesco op de sloopplannen tegen te houden.

en daar blijft het niet bij

Op 5 april 2003 is weer één persoon gedood en zijn zes zwaar gewond door een explosie tijdens de sloop van een schip in Alang, India. De explosie van afgelopen zaterdag op de Apteram, een schip van een Maltese eigenaar, vond plaats terwijl arbeiders een olietank - nog steeds gevuld met olie - uit de machinekamer probeerden los te snijden. Arbeiders vertelden dat het het laatste deel van het schip was dat nog gesloopt moest worden. Slechts 6 weken na het vorige ongeluk vindt de volgende tragedie plaats.

Dit bevestigt dat de regel 'gasvrij voor laswerkzaamheden' ('gas-free for hot works') weer met de voeten is getreden, ten koste van mensenlevens. Brand en dodelijke ongelukken zijn aan de orde van de dag op sloopstranden waar de veiligheid van de arbeiders in gevaar wordt gebracht door het ontbreken van zelfs maar de meest basale voorzorgsmaatregelen. Arbeiders komen in aanraking met zeer giftige stoffen in oude schepen en worden vaak onverwacht geconfronteerd met licht ontvlambare stoffen.

De regels van de Basel Conventie en de Indiase wetgeving [1] stellen dat alle vaartuigen alvorens het land binnen te komen moeten zijn ontsmet en gasvrij gemaakt voor laswerkzaamheden. Maar de Apteram bevatte een grote hoeveelheid verborgen olie, wat een explosie veroorzaakte toen arbeiders het staal met lasbranders opensneden.

Greenpeace eist:

1. Dat alle schepen die naar de Aziatische sloopstranden worden gebracht grondig zijn ontdaan van giftige stoffen en gasvrij zijn gemaakt voor laswerkzaamheden en toegang door personeel, voordat ze daar aankomen.

2. Dat de Internationale Maritieme Organisatie een krachtig en verplicht kader ontwikkelt, waardoor wordt gegarandeerd dat dezelfde regels van toepassing zijn op alle schepen, en dat scheepseigenaren verantwoordelijk en aansprakelijk zijn voor hun End of Life-vaartuigen en de eventuele gevaarlijke stoffen die deze bevatten.

3. Dat de Basel Conventie strikt wordt gehandhaafd en dat grensoverschrijdende bewegingen en verwijderingen van gevaarlijke stoffen door internationale wetten worden gereguleerd.

[1] Volgens de Basel Conventie (die door India op 24 juni 1991 is bekrachtigd) en de nationale wetten in India (Dagblad van de Gujarat-regering: nr. GMB/T/Alang/106/110/2000/1 augustus 2000) moeten alle schepen grondig worden ontsmet en vrij zijn van gevaarlijke gassen, gifstoffen of andere gevaarlijke chemicaliën en stoffen alvorens deze worden toegelaten op sloopterreinen.

Onderwerpen